شیشه رنگی در دکوراسیون و معماری

کاربرد شیشه رنگی در خانه های قدیمی چنان واضح و پرفایده بود که هنوز هم بسیاری در خانه های امروزی از رنگ بندی در شیشه پنجره ها استفاده می کنند. شیشه رنگی در پنجره های امروزی هم امکان پذیر است و می تواند دکوراسیون منزل شما را متحول کند. این مطلب اطلاعات خوبی در این زمینه در اختیار شما قرار داده است.

تاریخچه شیشه رنگی

شیشه رنگی با اضافه کردن نمک های فلزی رنگین به شیشه در فرآیند ساخت آن بوجود می آید. برای ایجاد یک پنجره زیبا قطعاتی از شیشه های رنگی به منظور ایجاد یک طرح داخل قاب قرار می گیرند و با رشته هایی از فلز در جای خود محکم می شوند. این نوع پنجره ها بسیار زیبا هستند و قرن های متعدی از آن برای تزئین کلیساها و مراکز دیگر استفاده می شده است.

در زمان های دور معماران از در و پنجره های مشبک با شیشه های رنگی در بناهای خود استفاده می کردند که هم حفاظ مناسبی در برابر آفتاب به حساب می آمد و هم نور را در رنگ های متنوع و متعدد منعکس می کرد و این تنوع جلوه ای خاص به تزیینات وابسته به بنا همچون نقاشی روی شیشه ها می بخشید.

تاریخچه اولیه کاربرد شیشه رنگی

استفاده از پنجره های شیشه رنگی در ساختمان کلیساها آغاز شد. در قرن دهم میلادی کلیساهای فرانسوی و آلمانی دارای پنجره های کتاب مقدس بودند و کلیساهای انگلیسی دارای پنجره های تزئینی بودند.
با برخورد نور به شیشه نقاشی شده، رنگ ها در فضا جاری می شوند و زیبایی و شادابی را به ارمغان می آورند.

گروهی از روانشناسان بر این باورند رنگ و نور دو عنصر کلیدی جهت ایجاد محیطی پر نشاط بوده و تا حد زیادی مانع از بروز افسردگی می شود.
همانطوریکه می دانید ایرانیان در گذشته از شیشه های رنگی در ساخت درب و پنجره های مشبک  برای منزل و اماکن عمومی و مذهبی استفاده زیادی می کردند.

در مناطق کویری ایران به دلیل شدت نور زیاد و تنوع رنگی بسیار کمی که در طبیعت وجود دارد، استفاده از شیشه‌ های رنگی رواج بیشتری داشته است. از دیگر فواید استفاده از شیشه های ویترای می توان به محدود کردن دید از بیرون به داخل منزل بدون کاهش نور محیط داخلی و دفع حشرات (شیشه‌ های رنگی با ایجاد نورهای رنگارنگ باعث دور شدن و خارج شدن حشرات مزاحم از فضا می شوند) اشاره کرد.

متاسفانه در معماری امروزی، شیشه های رنگی تقریبا بدون استفاده مانده اند و در کمتر پروژه ای از آنها استفاده می شود. این در حالی است که استفاده از شیشه های رنگی علاوه بر زیبایی، اثرات روانشناختی قابل ملاحظه ای هم دارد. از دیگر نتایج مثبت شیشه های رنگی می توان به ایجاد حس آرامش و رفع تنش های محیطی اشاره کرد. امروزه با پیشرفت تکنولوژی علاوه بر طرح های سنتی، می توان به شکل های دیگری نیز از شیشه های رنگی استفاده کرد.

خواص شیشه رنگی در ساختمان

نور و رنگ دو عنصر اصلی در طراحی معماری و دکوراسیون داخلی هستند. هنرمندان و معماران در گذشته به این امر واقف بودند و به نحوی شایسته از آنها در بناها استفاده می کردند. شاهکارهای معماری به جا مانده از دوران کهن همه مهر تاییدی بر این امر است ولی این مسئله به این معنا نیست که این نوع هنر مختص به زمان های دور بوده و جایگاهی در معماری این دوره نخواهد داشت بلکه هدف از نوشتن این مقاله ارائه راهکارهایی برای استفاده ازآن در زندگی امروزی است. با ما همراه باشید.

در زمان های دور معماران از در و پنجره های مشبک با شیشه های رنگی در بناهای خود استفاده می کردند که هم زمان هم حفاظ مناسبی در برابر آفتاب گرم و تابان ایران به حساب می آمد و هم نور را در رنگ های متنوع و متعدد منعکس می کرد و این تنوع جلوه ای خاص به تزیینات وابسته به بنا همچون نقاشی روی شیشه ها می بخشید؛ البته بد نیست بدانید کویرنشینان علاوه بر در نظر گرفتن زیبایی شیشه ها معتقدند شیشه های رنگی خزندگان را فراری می دهد. اگر در راه سفر به کویر مصر باشید خواهید دید چگونه از این ابزار زیبا به صورت خلاقانه در دکوراسیون بنا ها استفاده می کنند.

انواع تولید شیشه های رنگی

این نوع شیشه ها را می توان به چندین طریق تولید کرد :

اینکه فلز واسط یا اکسید فلز قلیایی را به داخل شیشه وارد کرد و با این عمل یون های موجود در فلز که دارای طول موج های مختلفی بوده نور را جذب و با توجه به جنس فلز .موجب تولید شیشه رنگی می شوند.
روش دیگر که برای رنگ کردن وارد کردن ذرات کلوییدی به داخل شیشه بوده و با معلق بودن این ذرات که از تیمار حرارتی حاصل می شوند به وجود می آیند که به فرآیند به دست آمده striking colours گفته می شود . که به این صورت عمل می کنند که نور وارد شده به داخل شیشه را با فرکانس های مشخصی پخش می کنند.
روش سوم که با اضافه کردن ذراتی که از قبل رنگ شده اند. این دسته مانند شیشه های دودی بوده

کاربرد شیشه رنگی و بازتاب‌های زیبای آن در دنیای مدرن

ساخت شیشه‌ های رنگی زمانی در معماری ملل مختلف از جمله ایران نماد سبک و زندگی در دوره‌ای خاص بود، امروزه به نوع دیگری خود را در زندگی مدرن وارد کرده است. در قرن نوزدهم میلادی، شیشه‌های رنگی در بناهای معماری برخی از کشورهای اروپا، آفریقا و آسیا استفاده می‌شد و امروزه با بهره‌گیری از تکنولوژی، پدیده‌ای قابل تامل در تبلیغات فروشگاه‌ها و عرضه محصولات صنعتی ارائه می‌شود.

برای دست یافتن به جلوه‌های بصری زیبا، با استفاده از لامپ‌های LED در شیشه‌های دوجداره، بازتاب‌های زیبایی از رنگ‌های بیشماری را در معرض دید بینندگان قرار می‌دهند. برای دست یافتن به فضایی متنوع در اماکنی نظیر مترو، فرودگاه و اماکن عمومی دیگر، با استفاده از شیشه‌های رنگی جلوه‌های بصری زیبایی خلق می‌شود. از شیشه های رنگی در طراحی داخلی بناها نیز استفاده می شود و طراح با استفاده از شیشه‌های رنگی جهت جدا کردن دو فضا (پارتیشن) از جنبه‌ی کاربردی و زیبایی این شیشه‌ها بهره گرفته است و محیطی مفرح ایجاد می‌کند.

در دوران قاجار پنجره‌های ارسی به شکلی ساخته می‌شدند که تمام سطح دیوار اتاق را در برمی‌گرفت. هر پنجره ارسی علاوه بر شبکه تشکیل دهنده از چهارچوب از دو بخش ثابت و متحرک تشکیل می‌شد که بخش ثابت کارکرد نقش جدا کننده مانند دیوار را ایفا می‌کرد و از بخش متحرک برای مشاهده بهتر منظره باز استفاده می‌شد.

در ساختمان‌های اشرافی و اماکن مقدس مساجد و همچنین کاخ‌های زمان قاجار اهمیت بیشتری به پنجره‌های ارسی داده‌اند و آن‌ها را با تزئینات قابل توجهی آراسته‌اند. بدین صورت که ما شاهد نقاشی روی قاب‌های پنجره‌ها نیز هستیم. در این پنجره‌ها قاب‌های شیشه‌های پنجره‌ها را با طرح‌های خاص هندسی به اشکال زیبایی در آورده‌اند و به علاوه به جای شیشه‌های ساده و بیرنگ از شیشه‌های رنگارنگ و چشم نواز در کنار هم به  خلق آثاری بدیع و کم نظیر دست زده‌اند.

شاید بتوان گفت از دلایل عمده استفاده نقش‌ها و شیشه‌های رنگی در پنجره‌های این دوره علاوه بر ایجاد فضای نورگیر و دلچسب، امکان عدم دید فضای داخلی از بیرون را فراهم نموده و بدین ترتیب به حفظ درون گرایی معماری ایرانی نیز به خوبی پرداخته‌اند.

کاربرد شیشه رنگی در درمان افسردگی

همانطور که می دانید یکی از انواع افسردگی؛ افسردگی فصلی است که به دلیل تاریکی و ابری بودن هوا در فصل‌ های پاییز و زمستان شایع بوده و استفاده درمانی از رنگ‌ها را می توان جزء درمان‌ های جایگزین برای آن عنوان کرد. استفاده از رنگ‌ های زرد و نارنجی در قالب نورهای رنگی، نور زیاد خورشید و حتی نور مصنوعی آن به مدت چند ساعت در روز معادل دارو در رفع افسردگی نقش دارد.

روانشناسی رنگ ها

علم مدرن پزشکی درمان‌ های مبتنی بر روانشناسی رنگ‌ ها را به رسمیت نمی شناسد اما به عنوان درمان جایگزین تاثیرات خوب و مثبت از عملکرد آنها را فراوان دیده است.
رنگ ها می تواند تاثیر زیادی در تغییر احساس داشته باشد.

افراد معمولا پاسخ احساسی مثبتی به رنگ های اصلی “قرمز، زرد، سبز، آبی و بنفش” دارند. رنگ قرمز مرتبط با هیجان، احساسات شدید و گرما می باشد. رنگ سبز آرام و متعادل کننده است. زرد رنگ خوش بینی، اعتماد به نفس و صمیمیت است. آبی رنگ فکر و منطق است. بنفش رنگ تجملات و هوشیاری معنوی است. این ها اثرات مثبت رنگ ها بود اما تجربیات شخصی و فرهنگی منفی هم تاثیر زیادی روی مثبت یا منفی بودن رنگ ها می گذارد. به عنوان مثال؛ اکثر ایرانیان حس خوبی نسبت به رنگ فیروزه ای دارند زیرا تداعی کننده گنبد مساجد و بقاع متبرکه است و رنگ مشکی نماد عزاداری و حزن و اندوه است.

همه می دانید که رنگ های گرم باعث افزایش اشتها شده و به همین دلیل رنگ های قرمز و نارنجی جزء جدایی ناپذیر رستوران ها و فست فود ها محسوب می شوند.

رنگ درمانی

در کشورهای مختلف جهان که دارای پیشینه ی کهن و قدمت هستند از جمله مصر باستان، یونان، هندوستان و چین رنگ درمانی از جمله تکنیک های درمانی طب مکمل و جایگزین است که گفته می شود برای درمان بسیاری از بیماری های جسمی و روحی کاربرد دارد. این شیوه از جمله قدیمی ترین شیوه های درمان طبیعی در جهان است که در کنار تکنیک های دیگری از جمله نوردرمانی و سنگ درمانی به کار می رود.

دوام رنگ شیشه رنگی

بعد از آن، مشکل دیگری به وجود آمد. اغلب شیشه های رنگی مدت زیادی را در مقابل اشعه های خورشید مقاومت نمی کردند و در نتیجه زیبایی شیشه رنگی از بین می رفت. برخی از رنگ ها طی گذشت زمان تیره می شدند و یا تغییر می کردند و برخی به کل محو می شدند.

قرمز، مهمترین رنگ مورد استفاده در شیشه های رنگی، از جمله رنگ هایی بود که به سرعت از بین می رفت. صنعتگران در کشورهای مختلف سعی کردند شیشه قرمز رنگی بسازند که طی سالیانی که در معرض تابش مستقیم نور خورشید قرار می گیرد، رنگ خود را حفظ کند. به صورت اتفاقی، با افزودن مقدار کمی طلا به شیشه، رنگ قرمز پایداری ایجاد شد. این عمل باعث بالا رفتن قیمت شیشه قرمز رنگ شد اما بالاخره شیشه رنگی قرمز مقاوم ساخته شد. حتی امروزه شیشه های قرمز رنگ گران تر از سایر انواع شیشه های رنگی می باشند.