راهنمای انتخاب هاون


هاون چیست؟
هاون یا هونگ (به انگلیسی Mortar & Pestle) وسیله ای کارآمد برای خرد کردن، له کردن و همچنین پودر کردن مواد مختلف مانند زعفران، ادویه و تخم های گیاهان و غیره با دست می باشد. هاون ها معمولا از چوب، سنگ، چینی یا فلز (مانند مس، برنج و برنز) ساخته می شوند.
همانطوری که گفتیم از هاون در اندازه کوچک بیشتر برای ساییدن زعفران استفاده می شود و از اندازه های بزرگ آن برای خرد کردن و ساییدن ادویه و تخم گیاهان و همچنین مخلوط کردن و در هم کوبیدن مواد خوراکی استفاده می شود.
وجود هاون ها در آشپزخانه بسیار مهم است. این ابزارهای به ظاهر کوچک تاثیر بسزایی در طعم غذا و مواد آن دارند. به گونه ای که با له کردن و استخراج عصاره های محصولات نظیر زعفران، سیر و غیره میتوانند طعمی دلپذیر به غذای مورد علاقه شما بدهند.
اما بهتر است هنگام خرید هاون به نکات مهمی توجه کنید. هاون ها دارای انواع مختلفی هستند که رایج ترین آنها نمونه های فلزی، سنگی و چوبی است. در ادامه شما را کمک خواهیم کرد تا بهترین نوع هاون را تهیه کنید.

انواع هاون از نظر جنس آن

هاون چوبی
هر چند جنس چوب استحکام و مقاومت بیشتری دارد، زیرا کوبیدن دسته به داخل محفظه باعث شکستن آن نمیشود، اما در حالت کلی هاون های چوبی بیشتر کاربرد تزئینی دارند و برای ساییدن و کوبیدن مناسب نیستند.
ساختار چوب باعث میشود تا هم کیفیت زعفران و دیگر محصولات کاسته شود و زعفران پودر نشود.
این محصول نمیتواند مواد را بسیار ریز کند. زیرا جنس چوبی وزن سبکی دارد و دسته هاون برای ریز کردن مواد باید وزن سنگینی داشته باشد. هرچه دسته هاون وزن بیشتری داشته باشد با وارد کردن فشار کمتر میتوان مواد را راحت تر له کرد.

هاون سنگی
قدیمی ترین نوع هاون زعفران، هاون سنگی است. این محصول را از تراشیدن سنگهای سخت و مرغوب به کمک ابزارهای مخصوص میسازند و به بازار عرضه میکنند. شستشو و تمیز کردن این محصول بسیار ساده و راحت است.

هاون استیل
هاون جنس استیل ضد زنگ و مقاوم میباشد که دارای یک محفظه و دسته با استحکام بسیار بالاست. در این مدل میتوان با دسته محصول فشار زیادی به مواد داخل محفظه وارد کرد تا به خوبی له و یا خرد شوند.
برخلاف مدلهای چوبی، سنگی، چینی و بلوری کوبیدن دسته به داخل محفظه به هیچ عنوان باعث تَرَک برداشتن یا شکستن آن نمیشود. علاوه بر آن میتواند مواد را به ریزترین حالت ممکن له کند. این محصول قابل شستشو بوده و در طولانی مدت بر اثر تماس مداوم با آب یا رطوبت دچار زنگ زدگی و یا پوسیدگی نمیشود.
هاون چینی
از این محصول علاوه بر آشپزخانه در آزمایشگاههای شیمی نیز برای خرد کردن و ساییدن مواد شیمیایی استفاده میشود. قیمت این محصول میتواند بسته به کیفیت ساخت و بدنه آن متغیر باشد. دسته این محصول نیز مانند بدنه آن از جنس چینی است.
از این وسیله در منزل، آزمایشگاههای پزشکی و دامپزشکی، صنعتی و عطاریها برای خرد کردن و ساییدن انواع ترکیبات استفاده میشود. اگر در حین کار با این محصول به آن ضربه بزنید میشکند.
این محصول به دلیل مقاوم بودن به حرارت و ضربه در آزمایشگاههای مختلف جایگاه ویژه ای دارد.
طرز استفاده از هاون
برای استفاده از این محصول بدنه آن را با یک دست محکم نگه دارید و با دست دیگر دسته آن را بچرخانید. با حرکت دادن دسته به صورت چرخشی مواد موجود در هاون به خوبی ساییده میشوند.

هاون با آلیاژ برنج
به عقیده بسیاری از کارشناسان ظروف برنجی یکی از بی خطر ترین گزینه های موجود جهت پخت و پز هستند. مطمئناً با ضررهای ظروف پلاستیکی و فلزی آشنا هستید.
ظروف پلاستیکی در درازمدت میتوانند مشکلاتی را برای دستگاه گوارش به وجود آورند. این در حالی است که آلیاژ برنج دارای خواص ضد باکتریایی بوده و از تولید مثل باکتری ها جلوگیری می کند. پزشکان معتقدند که نیمی از بیماری های گوارشی مربوط به ظروفی هستند که از آنها هنگام غذا خوردن استفاده می کنیم.
از آن جایی که هاون ها وظیفه له کردن و استخراج عصاره محصولات را دارند، باید از نظر بهداشتی در سطح بسیار بالایی قرار داشته باشند. از این رو بهترین نوع هاون، هاون هایی با آلیاژ برنجی است.
نحوه تمیز کردن ظروف برنجی:
بسیاری از افراد در خصوص تمیز کردن ظروف برنجی و هاون سوالاتی را مطرح می کنند. از آنجایی که مواد شوینده ممکن است خاصیت ظروف برنجی را از بین ببرد، بهتر است از مواد طبیعی نظیر سرکه انگور استفاده کرد.
سرکه انگور حاوی اسید ملایم تری بوده و میتواند سطح ظروف برنجی را بدون آسیب رساندن به آن به خوبی تمیز و ضد عفونی کند. توصیه می شود هرگز سطح هاون و ظروف برنجی را با سیم ظرفشویی نسایید. این کار باعث میشود تا خواص ضد باکتریایی ظروف برنجی کاملا از بین برود.
راهنمای خرید بهترین نوع هاون
هاون های دستی را از جنس چوب، سرامیک، چینی و فلز استیل یا برنج تولید میکنند. هونگ های فلزی که از استیل و برنج تولید شده اند به دلیل کیفیت و ماندگاری بالا بیشتر از سایر مدلهای دیگر مورد استفاده قرار می گیرند چرا که شکسته نمی شوند و بعد از شستشو زنگ نمی زنند.
همچنین هونگ های چوبی نیز بعد از مدلهای فلزی بیشتر مورد توجه قرار می گیرند هر چند مدلهای چوبی به خوبی قادر به له کردن مواد درون ظرف نخواهند بود مدل های سرامیک و چینی به دلیل اینکه دارای بدنه ای شکننده هستند کمتر مورد استفاده قرار میگیرند.
سعی کنید هاون های گرد را خریداری کنید. این کار باعث می شود تا چرخاندن دسته هاون در آن راحت تر شود. همچنین بهتر است هاون های متوسط را انتخاب کنید. هرچه فضای داخلی هاون کوچکتر باشد محصولات بیشتر له می شوند.
به گونه ای که دیگر نیازی به چرخاندن دسته هاون تمام سطح داخلی آن نخواهد بود. هاون هایی را انتخاب کنید که دارای دسته سنگینی باشند. هر چه دسته هاون سنگین تر باشد قدرت بیشتری برای له کردن محصولات از جمله زعفران خواهد داشت.
قیمت هاون بستگی به جنس بدنه و میزان سنگینی دسته آن دارد. به تبع هاون های برنجی از قیمت بیشتری برخوردارند. آنها دارای دسته های فلزی سنگینی بوده و به راحتی محصولات را له و عصاره آنها را استخراج می کنند.
توجه به اندازه هاون
هونگ های دستی به بصورت اندازه های بزرگ و کوچک ساخته می شوند. انتخاب کردن اندازه هاون بستگی به میزان استفاده و نوع موادی که شما قرار است خرد کنید دارد. معمولا برای له کردن زعفران از هونگ های کوچک استفاده می کنند و برای له کردن موادی مانند زنجیل و هل از هونگ های بزرگ تر استفاده می کنند.
توجه به وزن
هونگ ها از نظر میزان وزن نیز دارای مدلهای سنگین و سبک می باشند برای سهولت استفاده و جابجایی آسان تر به سراغ مدلهای سبک وزن تر بروید همچنین به شما توصیه می کنیم برای بهتر و سریع له کردن مواد، دسته ای سنگین وزن را انتخاب کنید.